Thách thức và giải pháp chiến lược cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0

Tại TPHCM, Hội Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global) phối hợp cùng Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) và Viện nghiên cứu phát triển TPHCM (HIDS) vừa tổ chức “Diễn đàn Kinh tế số Việt Nam 2018: Thách thức và giải pháp chiến lược cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư”. Đây là sự kiện chính nằm trong chuỗi hội thảo, hoạt động của Diễn đàn Kinh tế số Việt Nam 2018 (Vietnam Digital Economy Forum 2018).


Thách thức và giải pháp chiến lược cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư 

Nền kinh tế thế giới đang thay đổi một cách sâu rộng dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0). Với hiệu suất kinh tế vượt trội, các mô hình kinh tế mới đang tạo ra những biến đổi căn bản trong nhiều ngành công nghiệp, từ thông tin truyền thông, giải trí, giáo dục đào tạo đến giao thông vận tải, khách sạn, phân phối, bán buôn và bán lẻ,... Thế mạnh công nghệ mới cũng giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp tư nhân giành lợi thế trên các lĩnh vực công nghiệp truyền thống. Chính xu thế này đã tạo ra những thay đổi quan trọng trong chuỗi giá trị các ngành công nghiệp, cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu. Mô hình kinh tế số đang trở thành xu hướng sống động, đòi hỏi các tổ chức, doanh nghiệp và mô hình truyền thống phải có những thay đổi mạnh mẽ để tiếp tục tồn tại và phát triển trong bối cảnh ngày nay. 

Tại Việt Nam, các mô hình số hóa đang tạo ra những dịch vụ có ích cho người dân và tận dụng một cách hiệu quả nguồn lực nhàn rỗi trong xã hội. Tuy nhiên, họ cũng tạo ra những mâu thuẫn, thay đổi cơ bản với mô hình kinh doanh truyền thống. Trước viễn cảnh các mô hình số hóa sẽ tác động lên nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, việc giải quyết các bài toán này bằng các công cụ hành chính, chính sách cần cân bằng giữa lợi ích trước mắt và lâu dài. 

Thêm vào đó, sự phát triển của các mô hình tổ chức và công nghệ vượt trội cũng đặt ra vấn đề rất lớn về nguồn nhân lực. Các nhà nghiên cứu tại đại học Oxford và tập đoàn tư vấn McKinsey đưa ra dự báo về việc 50% công việc tại các nước phát triển sẽ được thay thế bởi các quy trình tự động hóa trong 15 năm tới. Tỉ lệ này cao hơn ở các nước đang phát triển như Việt Nam vì giá trị gia tăng của lực lượng lao động trong nước là rất thấp so với mức trung bình của thế giới. Do đó, nhu cầu đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số ngày càng trở nên cấp bách. 

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia kinh tế số VDE (Vietnam Digital Economy network) đã xây dựng Diễn đàn Kinh tế số Việt Nam (Vietnam Digital Economy Forum - VDE Forum) để hướng đến việc kiến tạo nền tảng đối thoại giữa các nhà hoạch định chính sách quốc gia, các doanh nghiệp Việt Nam, các tập đoàn kinh tế toàn cầu và các chuyên gia hàng đầu tại Việt Nam và thế giới. Hai mục tiêu chính của diễn đàn là chia sẻ tầm nhìn chiến lược cấp quốc gia và kinh nghiệm triển khai thực tế tại các tổ chức công và doanh nghiệp. 

Diễn đàn lần thứ nhất được tổ chức vào năm 2017 tại Hà Nội. Diễn đàn năm nay diễn ra vào ngày những ngày đầu tháng 11 tại TPHCM với chất lượng và quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Tham dự Diễn đàn năm nay có 21 diễn giả là những chuyên gia cao cấp của các tổ chức trong nước và quốc tế về chính sách công, công nghệ số (trí tuệ nhân tạo, công nghệ chuỗi khối Blockchain) đến đổi mới sáng tạo trong quản lý và mô hình kinh doanh. Diễn đàn thu hút trên 500 đại biểu là lãnh đạo Bộ, ngành và các địa phương, các lãnh sự quán, thương vụ tại TPHCM, các khu vườn ươm, các khu khởi nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề, đại diện các trường Đại học, Cao đẳng, các Viện nghiên cứu, các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực kinh tế số, sáng lập viên của các startups đến các lãnh đạo cấp cao của các tập đoàn, tổ chức kinh tế lớn, nhỏ cùng các cơ quan thông tấn, truyền thông tại Việt Nam và quốc tế. 

Các nội dung tham luận và thảo luận có hàm lượng chuyên môn cao, chương trình sẽ diễn ra với 4 phiên tham luận: 

Ông André Laperrière, Tổng giám đốc của chương trình Dữ liệu mở toàn cầu về Nông nghiệp và Dinh dưỡng - GODAN - của Liên Hiệp Quốc, cho biết: “Chương trình GODAN đã thiết lập hợp tác với 800 tổ chức chính phủ, phi chính phủ và doanh nghiệp đến từ hơn 100 quốc gia. Chương trình GODAN mong muốn hợp tác với các tổ chức tại Việt Nam nhằm chia sẻ kinh nghiệm sử dụng Dữ liệu mở để nâng cao an toàn thực phẩm, góp phần cải thiện chế độ dinh dưỡng cũng như giảm bớt nguy cơ bệnh tật cho người dân”. 

Ông Ryan Jacildo, Chuyên gia kinh tế OECD - Tổ chức hợp tác và phát triển Kinh tế, phụ trách nghiên cứu mảng Kinh tế số cho khu vực Đông Nam Á cho biết: “Một số thay đổi quan trọng về chính sách đào tạo nhân lực, hệ thống thanh toán và ký thác cũng như các chính sách bảo vệ thông tin và người tiêu dùng sẽ trở nên cần thiết để Việt Nam phát huy hiệu quả quá trình chuyển đổi số, tiếp tục duy trì tốc độ phát triển kinh tế cao và ổn định như trong thời gian vừa qua”. 

Còn theo ông Ludovic Bodin, Đại sứ đầu tư quốc tế, France AI: “Công nghệ trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi sâu sắc đến cách xã hội vận hành cũng như vận mệnh của các doanh nghiệp. Do đó cần có chiến lược phát triển tổng thể và đồng nhất giữa các cơ quan hoạch định chính sách, các tổ chức nghiên cứu, các quỹ đầu tư công nghệ cũng như các doanh nghiệp lớn, vừa và nhỏ ứng dụng dữ liệu và công nghệ trí tuệ nhân tạo”. 

Trong vai trò là đơn vị đồng tổ chức, ông Vũ Ngọc Anh, sáng lập viên của Diễn đàn Kinh tế số Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm của Cộng hòa Pháp: “Từ một hệ thống kinh tế tập trung đầu tư vào các tập đoàn công nghiệp và dịch vụ liên quốc gia, chính phủ Pháp và các đô thị lớn như Paris, Lyon, Lille đã mạnh dạn thí điểm triển khai các sáng kiến và dự án về luật, đầu tư, công nghệ, quản lý đổi mới sáng tạo, hướng đến việc đưa các doanh nghiệp vừa và nhỏ thành động lực phát triển của nền kinh tế Pháp trong quá trình phát triển kinh tế số”. 

Diễn đàn kinh tế số Việt Nam 2018 còn có sự tham gia của các chuyên gia quốc tế và những nhà hoạch định chính sách từ các tổ chức nhà nước và tỉnh thành như: ông Pierre Slamich (Phó chủ tịch Chương trình dữ liệu mở toàn cầu về Thực phẩm và Mỹ phẩm), ông Chawapol Jariyawiroj (Giám đốc quốc gia của dịch vụ Điện toán đám mây Amazon Web Services tại Thái Lan và Việt Nam), ông Hồ Tú Bảo (Giáo sư về Khoa học Tính toán tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản), ông Nguyễn Thành Phúc (Cục trưởng Cục Tin học hóa, Bộ Thông tin và Truyền thông), ông Lê Trung Nghĩa (Trưởng ban, Ban Thúc đẩy Ứng dụng CNTT, Văn phòng Phối hợp Phát triển Môi trường Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học - Công nghệ), ông Lâm Nguyễn Hải Long (Giám đốc Công viên phần mềm Quang Trung), ông Vũ Thành Tự Anh (Giám đốc chương trình giảng dạy Kinh tế Fulbright, thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng), ông Nguyễn Đức Khương (GS Tài chính trường IPAG Paris, thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng). 

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thành Hưng cho biết, diễn đàn năm nay có 4 nội dung chính, gồm: Tạo dựng cơ sở dữ liệu số nhanh, hiệu quả; xây dựng khuôn khổ pháp lý phù hợp; đổi mới hệ thống giáo dục, dạy nghề để có nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu trước sự phát triển của kinh tế số; tạo dựng, quản lý, mở dữ liệu để doanh nghiệp, người dân dễ dàng tiếp cận, sử dụng nhằm phát triển sản xuất kinh doanh.

Cũng tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trần Vĩnh Tuyến cho biết: "Thành phố có nguồn lực công nghệ thông tin, số người sử dụng internet cao nhất cả nước. Đặc biệt, hiện nay, 80% người dân thành phố sử dụng smartphone. Đó là những điều kiện thuận lợi để TPHCM phát triển kinh tế số".
Nguyên Đức
Bài viết đóng góp, xin gửi về email: thitruongdautu.net@gmail.com