Ngành bột mỳ Việt Nam có nguy cơ rơi vào khủng hoảng

Chiều ngày 8/10, Hội Lương thực thực phẩm TPHCM (FFA) đã tổ chức buổi tọa đàm "Khó khăn của doanh nghiệp Việt Nam khi nhập khẩu lúa mì". Nhiều ý kiến đã nhận định: nếu Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN-PTNT) vẫn giữ quyết định tái xuất lúa mì nhập khẩu lẫn cỏ Cirsium Arvense, ngành bột mì cho chế biến thực phẩm của Việt Nam có thể rơi vào khủng hoảng.


Quang cảnh buổi tọa đàm

Các doanh nghiệp kinh doanh và chế biến bột mì tại TPHCM vừa nhận được văn bản Chi cục Kiểm dịch thực vật các vùng (thuộc Cục Bảo vệ thực vật, Bộ NN-PTNT) với nội dung thực hiện chỉ đạo của Cục Bảo vệ thực vật, bắt đầu từ ngày 1/11/2018, các lô vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật bị nhiễm cỏ dại Cirsium Arvense sẽ bị xử lý theo hình thức tái xuất.

Đặc biệt là quyết định này cũng quy định tạm ngưng nhập khẩu các loại vật thể bị nhiễm loại cỏ dại này. Điều này đã làm các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có liên quan đến bột mì, họ bức xúc, vì quy định như vậy đồng nghĩa với việc cấm không cho nhập khẩu hầu hết lượng lúa mì mà các doanh nghiệp đang hoạt động, gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp, người lao động và các hoạt động dịch vụ đi kèm của các doanh nghiệp khác.

Theo bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực thực phẩm TPHCM, đại diện phía Cục Bảo vệ thực vật có khẳng định phải cấm nhập khẩu lúa mì chứa cỏ Cirsium Arvense. Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ rằng, việc quy định "cấm" thì rất đơn giản, nhưng phải làm sao để giảm thiểu tối đa nhất thiệt hại cho cộng đồng doanh nghiệp trong nước, cũng như người dân Việt Nam nói chung mới là vấn đề cốt lõi cần xử lý.

Trung bình mỗi năm, tổng khối lượng lúa mì mà doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu từ các thị trường cung cấp lúa mì lớn và chất lượng như Canada, Mỹ, Nga, Australia... khoảng 5 triệu tấn/năm. Riêng năm nay, đến thời điểm này là gần 4 triệu tấn.

Đại diện nhiều doanh nghiệp nhập khẩu cho rằng, nhu cầu nhập khẩu lúa mì, bột mì để phục vụ sản xuất mì ăn liền, bánh, sữa, thức ăn gia súc, làm kẹo… những năm qua đều tăng cao. Ngoài việc nhập khẩu lúa mì để tiêu thụ trong thị trường nội địa, còn xuất trở lại vào các nước khu vực ASEAN dưới dạng bột mì cho giá trị tốt. 

Thạc sĩ Nguyễn Hoàng Dũng, chuyên gia kinh tế, Giám đốc R & D ViệnKinh tế và Quản lý TPHCM đề nghị, cần hủy bỏ văn bản này, chứ không phải xin lùi, vì không có cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học, không có cơ sở đánh giá về thiệt hại kinh tế, trong khi đó, nếu được áp dụng thì ai đền bù thiệt hại cho doanh nghiệp, cho người lao động, cho các nhà máy, cho người tiêu dùng..?

Phân tích ở góc độ quản lý nhà nước, bà Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng ban An toàn vệ sinh thực phẩm TPHCM, cho rằng, trước hết cần ghi nhận lo ngại của Cục Trồng trọt - Bộ NN-PTNT khi đưa ra quy định này do quan ngại an toàn thực vật.

Tuy nhiên, việc nhập khẩu sản phẩm này đã tồn tại từ rất lâu nhưng đến nay chưa có thực tế nào chứng minh đang có sự gây hại môi trường trồng trọt từ loại cỏ này. Và đặc biệt, mức độ nguy hại có cấp thiết đến mức ban hành và áp dụng gấp gáp quy định này trong thời gian ngắn. 

Cũng theo bà Phạm Khánh Phong Lan, với những trường hợp liên quan đến nhiều lĩnh vực như thế này cần phải có sự thận trọng và tham khảo các bên.

Theo ý kiến của các doanh nghiệp, nếu muốn áp dụng quy định mới nào, nhất thiết phải có lộ trình áp dụng nhất định. Đơn cử như với quy định cấm nhập khẩu lúa mì có lẫn cỏ dại trên thì cần thiết phải tham vấn ý kiến của các doanh nghiệp.

Bà Huỳnh Kim Chi, Chủ tịch HĐQT công ty Liên doanh bột Quốc tế cho biết:“Chúng tôi đang tiến hành nhập lô hàng trị giá 300 tỷ về nước. Quy định gấp như vậy nếu hàng về trễ hơn ngày quy định có hiệu lực một vài ngày thì sao? Đề nghị Nhà nước cần có điều chỉnh hợp lý để doanh nghiệp chúng tôi tồn tại”.

Ông Phạm Văn Bình, đại diện Công ty Tân Long nêu ý kiến: Kết quả phân tích, tỷ lệ hạt cỏ này ít; chưa có thống kê khu vực nào, hay cánh đồng nào bị xâm lấn nghiêm trọng vì hạt này, mà chúng ta đã nhập mấy chục năm nay, nên khả năng xâm lấn của hạt cỏ này rõ ràng là chưa nghiêm trọng. Nhưng nếu lệnh cấm này thực hiện sẽ ảnh hưởng ngay đến hàng triệu người dân, bởi khi cấm thì giá thành sản phẩm sẽ tăng lên.
Nguyên Đức







Bài viết đóng góp, xin gửi về email: thitruongdautu.net@gmail.com